Piętnaście ciekawostek o… wodzie

28-03-2018

dziecko w deszczu

Ile wody jest na Ziemi i skąd wzięła się na naszej planecie? Czy Leonardo da Vinci przeprowadzał eksperymenty na wodzie? Ile wody zużyto, aby powstały Twoje jeansy? Jak długo człowiek może przetrwać bez wody i gdzie w Układzie Słonecznym odkryto jej obecność? Przekonajcie się, że woda może być fascynującym tematem.

Iwoniczanka zaprasza do zapoznania się z piętnastoma wodnymi ciekawostkami!

Czy wiecie, że…

  1. Ponad 70% powierzchni Ziemi to morza i oceany razem tworzące wszechocean. Pozostałe niespełna 30% to nie tylko lądy, ale także jeziora i rzeki. Na skutek tego, że znakomitą część Ziemi pokrywają oceany, z kosmosu widoczna jest w dużej mierze w kolorze niebieskim. To dlatego bywa określana także „Błękitną Planetą”.
  1. Wszechocean zawiera około 1,332 miliarda kilometrów sześciennych wody – do takiego wniosku doszli naukowcy z Instytutu Oceanograficznego w Woods Hole i Krajowej Agencji ds. Problemów Oceanu i Atmosfery ze Stanów Zjednoczonych. Jeśli dołączyć do tego wodę jezior, rzek, lodowców i podziemnych źródeł, można zakładać, że na Ziemi znajduje się około 1,5 miliarda kilometrów sześciennych wody.
  1. Chociaż na Ziemi jest mnóstwo wody, to ta pitna stanowi zaledwie około 1% całych zasobów wodnych naszej planety.
  1. Istnieje wiele obszarów, gdzie dostępność czystej wody pitnej to spory problem. Brak dostępu do niej to kłopot między innymi w niektórych regionach Ameryki Południowej. W związku z tym w Peru naukowcy skonstruowali niezwykły bilbord, zamieniający powietrze w wodę! W jego wnętrzu znajdują się filtry, które wychwytują wilgoć z powietrza. Woda przechodzi przez filtr węglowy, trafia do zbiornika i potem może zostać nalana do butelki za pomocą kranika.
  1. Jesteśmy prawdziwymi szczęściarzami, ponieważ w mieszkaniach mamy dostęp do bieżącej wody, a w dowolnym momencie możemy dokonać zakupu wody źródlanej w sklepie albo zamówić ją z dostawą do domu. Jak wynika z raportu UNICEF oraz Światowej Organizacji Zdrowia z 2017 roku aż ponad 2 miliardy osób na świecie nie posiada stałego dostępu do wody pitnej!

 

transporter Iwoniczanki

  1. O tym, jak bardzo poszczególne regiony świata różnią się pod względem dostępności wody, dobrze świadczą roczne sumy opadów. W Mount Waialeale na Hawajach deszcz może padać nawet przez… 350 dni w roku! Tymczasem na przykład w niektórych miejscach w Chile opady mogą się nie pojawiać nawet przez kilka lat (Arica w Chile musiała obyć się bez deszczu pomiędzy rokiem 1903 a 1918!).
  1. Ziemia nie jest jedynym miejscem w Układzie Słonecznym, w którym odnotowano obecność wody – ta pod postacią lodu występuje na kilku planetach (na biegunach Marsa, Merkurego) oraz satelitach (na przykład tych krążących wokół Jowisza i Saturna oraz na naszym Księżycu). Jednak jedynie na Ziemi woda występuje we wszystkich trzech stanach skupienia.
  1. Wciąż nie wiadomo, skąd na Ziemi wzięła się woda. Najpopularniejsza obecnie teoria głosi, że pochodzi z kosmosu – spadła na naszą planetę wraz z deszczem komet. Jednym z argumentów przemawiających za tą tezą jest fakt, że kometę Hartleya 2 pokrywa lód, który przypomina składem wodę w ziemskich oceanach.

jezioro

  1. Woda występuje w wielu miejscach w kosmosie. Największe znane skupisko wody naukowcy NASA odkryli w odległej galaktyce, w pobliżu czarnej dziury – tamtejsza chmura wodna ma około sto czterdzieści miliardów razy tyle wody, ile nasz wszechocean. A przynajmniej tak było miliardy lat temu – bo skupisko to jest oddalone od Ziemi o około dwanaście miliardów lat świetlnych.
  1. Anomalie dotyczące wody fascynowały myślicieli już od czasów starożytności. Na przykład tak zwany efekt Mpemby – fenomen, polegający na tym, że woda ciepła zamarza szybciej od zimnej – zauważyli już Arystoteles i Kartezjusz! Obecna nazwa tego zjawiska pochodzi od nazwiska ucznia szkoły średniej w Tanzanii, który zaobserwował, że podgrzana mieszanina do robienia lodów zamarznie znacznie szybciej niż zimna.
  1. Ciało dorosłego człowieka składa się z wody w około 60 – 70%! Zdecydowana jej większość umiejscowiona jest w komórkach.
  1. Szacuje się, że dorosły człowiek powinien przyjmować około dwa – dwa i pół litra wody dziennie. Pamiętajmy jednak, że to pewne uogólnienie – ilość ta wzrasta na przykład, jeśli temperatury są bardzo wysokie albo w okresach dużej aktywności fizycznej. Tym samym sportowiec albo osoba pracująca w upale potrzebuje więcej wody niż człowiek, który spędzi dzień odpoczywając w cieniu. Takie zapotrzebowanie na płyny niekoniecznie oznacza też, że powinniśmy codziennie wypijać dwa i pół litra wody: w tę ilość wlicza się także wodę przyjmowaną w pokarmach (na przykład owocach czy zupach).
  1. Jedynie znikomy odsetek codziennego zużycia wody to ta, którą wypijamy. Na każde spłukanie toalety na przykład poświęcamy kilka litrów wody, a na kilkuminutowy prysznic – nawet około dwieście! Naprawdę wiele wody pochłania jednak produkcja. Minimum kilka (a zdaniem niektórych nawet kilkadziesiąt!) litrów wody potrzeba na przykład na… stworzenie jednej pary jeansów. Jest to związane z całym procesem produkcji, także uprawą bawełny.
  1. Leonardo da Vinci prowadził badania między innymi nad ruchem wody. Na ich podstawie zaprojektował kilka maszyn, wykorzystujących właśnie wodę. Marzył o skanalizowaniu błotnistych obszarów we Francji, wymyślił także specjalne urządzenie, które miało czerpać wodę podziemną.
  1. Woda pitna może dostarczyć organizmowi cennych minerałów. Woda źródlana Iwoniczanka zawiera magnez, wapń, potas, sód i fluor.